Ψευδαίσθηση

"Όχι τον ήχο την
ηχώ ν' ακούς
όχι το σώμα τη
σκιά να βλέπεις"

Ορέστης Αλεξάκης

Τι να λέμε

"Τα πάθη για τον άνθρωπο είναι ό,τι ο άνεμος για τα ιστιοφόρα. Παρόλο που μπορεί να τον καταστρέψουν, δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς αυτά"

Βολταίρος

Της λήθης ο λωτός

Τριάντα οργιές κάτω από το χρυσαφί της πέπλο αποκοιμήθηκα.
Κι ήρθε ένα παράξενο ψάρι του κάτω ωκεανού εκεί στον ύπνο μου.
"Ξύπνα", μου φώναξε, "δεν έχει μαργαριτάρια τούτος ο βυθός, να κατεβείς πρέπει πιο βαθιά, κοντά στο ρήγμα της τάφρου με τα απολιθώματα".
Ρύθμισα την αντλία με τις απέθαντες αναπνοές στη συσκευή του χρόνου μου και παίρνοντας φόρα άρχισα να σε θυμάμαι και να καταδύομαι...

S.O.

Η προσευχή του ακροβάτη

Πόσα εκατομμύρια αιώνια δευτερόλεπτα δεν χάραξα στα περιθώρια του σημειωματάριου της ψυχής σου. Κι έπειτα μαζί τα διαβάσαμε ένα προς ένα. Εσύ ζητούσες να τα αποκωδικοποιήσεις. Εγώ σου τα μετέτρεπα σε εικόνες. Σου ζωγράφιζα το "εκεί" μου με όλες τις λεπτομέρειες. Έπειτα πήρα να τα ντύνω με μουσική.

Φοβάμαι, μου έλεγες, τον θάνατο. Της αγάπης τον θάνατο, όχι τον άλλο. Σου είπα δεν υπάρχει θάνατος για την αγάπη άμα μάθεις να ακολουθείς το μυστικό της μονοπάτι. Από εκεί του ξεγλιστράς όταν έρχεται. Από εκεί του το σκάει κι εκείνη. Γι' αυτό η αγάπη τα καταφέρνει να ζει αιώνια στον χρόνο.

Θέλω να έρθω μια νύχτα να σε κάνω αθάνατη. Να κατεβώ πολύ προσεκτικά από 'κει πάνω και να κυλίσω απαλά στον αλαβάστρινο λαιμό σου. Κι ύστερα μ' ένα τρυφερό φιλί λίγο πιο κάτω απ' το σαγόνι, εκείνη τη στιγμή που θα σε αιχμαλωτίζω για πάντα, να σου χαράξω ένα ανεπαίσθητο σημάδι αιωνιότητας…

S.O.

Κρατήρας

"Μες στο αίμα μου κυκλοφορείς
γεμίζεις το σώμα μου
χωράω τον κόσμο"
 
Γιάννης Ρίτσος - "Ερωτικά"

Rock party

Μεγάλη ησυχία επικρατεί στην Αγία Ελένη. Για να αρχίσουμε να ξεσηκώνουμε λιγάκι αγίους και κολασμένους...

Η εξέδρα έχει στηθεί. Τα γκρουπάκια (τι γκρουπάκια δηλαδή, γκρουπάρες) έχουν καταφθάσει. Μερικά στελέχη τους μάλιστα μας έχουν κάνει την τιμή να έρθουν ακόμα και από το υπερπέραν. Το πάρτυ θα γίνει έξω από το σπίτι του φίλου μας του Βοναπάρτη. Καιρός να ξυπνάει κι αυτός από τον αιώνιο ύπνο του για να καταλάβει ότι δεν έτρεξε και τίποτα σπουδαίο που δεν τα κατάφερε να κυριεύσει τον κόσμο. Και να το είχε κάνει, αυτός ο κόσμος πάλι ίδιος θα έμενε. Γεμάτος με σωσίες του απ' άκρη σ' άκρη. Και μέσα από κάγκελα και έξω απ' αυτά... 

Let's party... Rock party...

 

Χιλιάδες θαύματα συντελούνται δίπλα μας κάθε δευτερόλεπτο. Μόνο που εμείς δεν έχουμε χρόνο για να τους δώσουμε σημασία. Ίσως μια άλλη φορά...
 

Ένας στρατιώτης της τύχης. Ένας κυνηγός ανεμόμυλων. Να ο άνθρωπος που θα μπορούσε να αλλάξει αυτόν τον κόσμο…
 

Κοιτάζω μέσα στα σπίτια από τα ανοιχτά παράθυρα, πώς αναβοσβήνουν τα κουτιά με τις αστραπές… αυτές τις λάμψεις της αποχαύνωσης… κι ούτε ένας κεραυνός πουθενά…
 

Κοίτα τώρα που σταμάτησαν οι βροχές να ντυθείς καλοκαίρι και να μου τη σκάσεις πάλι εκεί που δεν θα σε περιμένω…
 

Υπάρχει κάπου ένας δρόμος γεμάτος όνειρα. Κάθε πόρτα σπιτιού κρύβει από πίσω της ένα τέτοιο όνειρο. Το θέμα είναι πώς να διαλέξεις σωστά για να μην πέσεις στην πόρτα που κρύβει μέσα της τον εφιάλτη…
 

θάλασσα
θαλάσσης
θαλασσών

ούτε μια συλλαβή ακαβαλίκευτη
δεν άφησε αυτός ο τόνος
 
Ντίνος Χριστιανόπουλος
 

Το μόνο σχήμα που κατάφερα να μάθω να σχεδιάζω είναι τα δαχτυλίδια του καπνού από το τσιγάρο μου…
 

Αυτό ήταν. Καιρός να αφήσουμε τους ιθαγενείς αγίους στην ησυχία τους. Να κοιμηθούν και οι φίλοι μας οι μουσικοί. Τόσο κόπο έκαναν να έρθουν μέχρι εδώ για να μας διασκεδάσουν. Ας κοιμηθούν και οι δικοί μας Άγιοι. Για τους κολασμένους δεν θα πω κουβέντα. Αυτοί έχουν μάθει να στριφογυρνάνε μέρα νύχτα στις κουκέτες τους. Τα φιλιά μου σε όλα τα πειρατόνια. Θα τα ξαναπούμε όσο θα είμαστε εδώ και θα το επαναλάβουμε κάποια στιγμή το αποψινό…

Αγία Ελένη

Πόσο καιρό έχουμε να πιάσουμε στεριά; Από το Πράσινο Ακρωτήρι. Ήρθε η ώρα να κατέβουμε από το σαρδελοκούτι μας. Για κάμποσες μέρες θα παραμείνουμε εδώ. Καλοκαιράκι μπαίνει, σκέφτεστε τίποτα καλύτερο; Σκέφτεστε, το ξέρω! Αλλά δεν τα έχουμε πει; Τα καλύτερα έρχονται. Απολαύστε ό,τι μας δίνεται, χωρίς γκρίνιες και μουρμούρες. Τις μαγικές χρυσαφένιες αμμουδιές θα τις συναντήσουμε στον επόμενο προορισμό μας.

 

Μια κουκίδα γης, περίπου 2.000 χλμ. δυτικά της αφρικανικής ακτής και άλλα 3.000 χλμ. από την ακτή της Βραζιλίας. Ένα από τα πιο απομονωμένα σημεία του πλανήτη, που κανείς δεν θα γνώριζε, αν δεν γινόταν για 6 χρόνια ο τόπος εξορίας του Μεγάλου Ναπολέοντα, από το 1815 μετά την ήττα του Βατερλό, μέχρι το 1821 που πέθανε.

 

Απέχουμε 80 μίλια και θα είμαστε εκεί στις 5.30 τα ξημερώματα. Το νησί δεν έχει λιμάνι. Τα πλοία δένουν σε κάποια απόσταση και έρχονται βάρκες για να πάρουν τα εμπορεύματα και τους επιβάτες. Πουθενά δεν υπάρχει ούτε μια προσβάσιμη ακτή. Μόνο γκρεμοί και κατακόρυφες γυμνές πλαγιές που συναντούν τα αγριεμένα κύματα. Σκεφτείτε πώς θα ένιωσε ο Ναπολέων όταν αντίκρισε από το πλοίο το τρομακτικό μέρος που θα γινόταν η ισόβια κατοικία του. Ακόμη και σήμερα στον τουρίστα των λίγων ημερών η θέα του προκαλεί ανατριχίλα.

 

Η Αγία Ελένη είναι ένας ορεινός όγκος στη μέση του Ατλαντικού, με απότομες ακτές που φτάνουν τα 400 μέτρα και καταλήγουν στο χάος. Κατά διαστήματα δημιουργούνται χαράδρες που φτάνουν χαμηλά στη θάλασσα. Μέσα σε μία τέτοια χαράδρα, με πρόσοψη στην ακτή γύρω στα 100 μέτρα και μήκος ένα χιλιόμετρο, είναι στριμωγμένο το Τζέιμσταουν, η πρωτεύουσα του νησιού. Ακριβώς από πάνω του 200 κατακόρυφα μέτρα, είναι απλωμένος σε μία επικλινή πλαγιά του οροπεδίου, ο δεύτερος οικισμός του νησιού, το Χαφ Τρι Χόλοου, που φτάνει μέχρι την άκρη του γκρεμού. Οι δύο οικισμοί επικοινωνούν με μία σκάλα που έχει 699 κατακόρυφα σκαλοπάτια. Όποιος επιζήσει της ανάβασης είναι βέβαιο πως θα απολαύσει μία ασύλληπτη θέα στον Ατλαντικό και την Αγία Ελένη.

 

Τζέιμσταουν

 

Το Τζέιμσταουν είναι μια συμπαθητική πόλη με τα σπίτια παραταγμένα κατά μήκος του μοναδικού δρόμου. Μπροστά στο λιμάνι υπάρχει μια παλιά τάφρος και αμέσως ακολουθεί η οχύρωση που φράζει την είσοδο στη χαράδρα όπου είναι χτισμένη η πόλη. Αυτό το τείχος υψώνεται περίπου 6-7 μέτρα από τη μια άκρη της χαράδρας στην άλλη και η μοναδική είσοδος για την πόλη είναι η μεγάλη πύλη, κάτω από την οποία περνάνε υποχρεωτικά και σήμερα οι άνθρωποι και τα αυτοκίνητα. Στην πλατεία, που δημιουργείται αμέσως μετά το τείχος, βρίσκεται στη αριστερή γωνία το Κάστρο. Είναι ένα διώροφο κτίσμα που στεγάζει τις υπηρεσίες της διοίκησης. Ο διοικητής όμως του νησιού κατοικεί 10 χλμ. έξω από την πόλη, σε ειδικό μέγαρο ανακτορικού τύπου.

 

Μετά την πλατεία, προς το ανηφορικό εσωτερικό της χαράδρας, εκτείνεται η πόλη με απλά διώροφα κτίρια και θυμίζει αρχιτεκτονικά περισσότερο τις επαρχιακές πόλεις της Πορτογαλίας παρά της Αγγλίας. Ιδιαίτερα εκείνες των Αζόρων νήσων. Στην πλατεία βρίσκεται ακόμη η εκκλησία του Σεντ Τζέιμς. Η Κεντρική Φυλακή, πρέπει να είναι η μοναδική φυλακή στον κόσμο που βρίσκεται σε κεντρική πλατεία, ενώ πιο πάνω είναι το ξενοδοχείο Consulate (εκεί στεγαζόταν άλλοτε το Αμερικανικό προξενείο) και η μεταλλική Αγορά που την παρήγγειλαν στην Ευρώπη και τη συναρμολόγησαν στο νησί για να γλιτώσουν από τους τερμίτες που έτρωγαν κάθε τι ξύλινο.

 

Από τη χαράδρα εξέρχονται δύο δρόμοι, ο ένας οδηγεί, αφού περάσει πάνω από το διάσελο, στη διπλανή χαράδρα Ρούπερτ Μπέι και ο άλλος στο οροπέδιο Λάντερ όπου τερματίζουν τα 699 θανατηφόρα σκαλοπάτια που ξεκινούν από το Τζέιμσταουν. Σα να ανεβαίνεις έναν ουρανοξύστη της Νέας Υόρκης με τα πόδια. Από το ύψωμα, όπου τερματίζει και η σκάλα, η θέα προς τον Ατλαντικό είναι μοναδική. Από εκεί ακολουθείτε τον απότομο ανηφορικό δρόμο προς το εσωτερικό του νησιού που σας φέρνει στο οροπέδιο στα 750 μέτρα. Στην κατηφορική πλαγιά του οροπεδίου, που τελειώνει στην άκρη του γκρεμού, 200 μέτρα πάνω από τον πάντα ανήσυχο Ατλαντικό, απλώνεται ο οικισμός Χαφ Τρι Χόλοου. Εδώ κατοικεί το 1/3 του πληθυσμού του νησιού. Τα σπίτια είναι όλα ισόγεια, μακρόστενα, απλά προκατασκευασμένα, σαν στρατιωτικά κτίρια με πολύ ελεύθερο χώρο τριγύρω και αραιά κτισμένα μεταξύ τους. Το άδενδρο οροπέδιο γεμίζει απ' αυτές τις σχεδόν ομοιόμορφες κατοικίες που χάνονται στο ύψωμα μέχρι εκεί που βλέπει το μάτι.

 

Προσπερνώντας τη διασταύρωση που οδηγεί στο φρούριο Φορτ Νολ, ο δρόμος τραβάει για την κατοικία του Ναπολέοντα, στο Λόνγκγουντ. Σε λιγότερο από 5 λεπτά, διασχίζοντας το ύψωμα, βρίσκεστε σε έναν άλλο κόσμο. Μπροστά σας ξανοίγονται καταπράσινες κοιλάδες, κατάφυτες πλαγιές, βοσκοτόπια, ειδυλλιακά τοπία και καταρράχτες. Κοιτάζοντας προς τα πίσω, προς τη θάλασσα, διακρίνεται ξανά το γυμνό άδενδρο οροπέδιο. Απ' αυτό το σημείο φαίνεται στο βάθος και η νότια πλευρά του νησιού. Κι εκεί υπάρχουν παντού γυμνοί, απότομοι βράχοι από μαύρο και σκούρο καφέ βασαλτικό υλικό, αποτελέσματα των ηφαιστειακών εκρήξεων που συνέβησαν πριν από 11 εκατομμύρια χρόνια.

 

Το νησί απ' έξω είναι γυμνό, αφιλόξενο, με δυσπρόσιτες ακτές και μόνο σαν φτάσετε στο εσωτερικό του μπορείτε να δείτε τη μεγάλη μεταμόρφωση και να απολαύσετε τη μεγαλοπρέπεια και την ομορφιά που κρύβεται στις καταπράσινες κοιλάδες και τις δασωμένες πλαγιές. Δεν είναι τυχαίο ότι από το 1502, που το αντίκρισε ο Πορτογάλος Ζοάος ντα Νόβα, μόλις το 1678 κατοικήθηκε το νησί από τους Άγγλους. Και αυτό λόγω της αυξημένης κίνησης προς την Ινδία που δημιούργησε την ανάγκη ανεφοδιασμού των ποντοπόρων πλοίων.

 

Στη συνέχεια στρίψτε δεξιά, προς την κατοικία του διοικητή. Η είσοδος στους κήπους είναι ελεύθερη κι από εκεί μπορείτε να θαυμάσετε αυτό το ανάλαφρο μέγαρο, πνιγμένο από την βλάστηση των δασών του κεντρικού τμήματος του νησιού. Όμως ο θαυμασμός δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο μέγαρο. Για την ακρίβεια, το μεγαλύτερο μέρος του μετατοπίζεται στον Τζόναθαν, τη γιγάντια χελώνα που ζει εδώ και 200 χρόνια στο νησί. Ανήκει στο είδος των χελωνών Γκαλαπάγκος που απαντιούνται όμως και στις Σεϋχέλλες και στον Μαυρίκιο. Και επειδή τα τελευταία υπήρξαν κι αυτά βρετανικές αποικίες, κάποιος αξιωματούχος έστειλε τον Τζόναθαν, όταν ήταν ακόμα μικρός, δώρο στον τότε διοικητή της Αγίας Ελένης.

 

Από το μέγαρο του κυβερνήτη ο δρόμος κατεβαίνει χαμηλά σε μια καταπράσινη κοιλάδα με φυτείες φλαξ, ένα φυτό που εισήχθη από τη Νέα Ζηλανδία και μέχρι το 1965 έφτιαχναν απ' αυτό σχοινιά και παλαμάρια. Ανεβαίνοντας ξανά στο ύψωμα φαίνεται το Λόνγκγουντ, ο τρίτος και τελευταίος μεγάλος οικισμός του νησιού. Σ' αυτή την περιοχή βρίσκεται η κατοικία όπου έμεινε μέχρι τον θάνατό του ο Ναπολέων.

 

Η γαλλική σημαία κυματίζει στον λουλουδιασμένο κήπο με το χαμηλό καλόγουστο κτίριο. Το οίκημα ανήκει στο γαλλικό κράτος και στα πίσω διαμερίσματα ζει ο εκάστοτε Γάλλος πρόξενος. Η πινακίδα στα γαλλικά δεν αφήνει καμία αμφιβολία (Maison De Napoleon). Η κατοικία του Ναπολέοντα. Ο Ναπολέων δεν ήταν ευχαριστημένος με την τοποθεσία του σπιτιού που του επέβαλαν να κατοικήσει. Βρίσκεται στο εσωτερικό οροπέδιο και είναι εκτεθειμένο στους ανέμους και τη βροχή. Μέσα στο σπίτι μπαίνετε μόνο κατόπιν ραντεβού. Το σπίτι έχει μετατραπεί σε μουσείο με γκραβούρες και πίνακες που απεικονίζουν τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Η επίπλωση είναι της εποχής του και κοσμείται με προτομές του ιδίου και της Ιωσηφίνας, καθώς και με την νεκρική μάσκα. Υπάρχει ακόμη το κρεβάτι εκστρατείας που έφερε μαζί του για να κοιμάται. Στο επόμενο δωμάτιο, πάνω σ' ένα ανάκλιντρο, βρίσκεται ακουμπισμένο το μακρύ στρατιωτικό πηλήκιο. Τα υπόλοιπα εκθέματα είναι γράμματα, αποφάσεις και αλληλογραφία του ίδιου με διάφορους παράγοντες και φιλικά πρόσωπα.

 

Τα υπόλοιπα αξιοθέατα του νησιού είναι συναρπαστικά. Σε κάθε στροφή του δρόμου ένα υπερθέαμα της φύσης σας περιμένει. Ο δρόμος κατηφορίζει σαν μαχαίρι από τα 750 μέτρα στην πίσω νότια ακτή. Στη Σάντι Μπέι. Παρά το όνομα δεν είναι όρμος, αφού τα κύματα του ωκεανού σκάνε ανεμπόδιστα πάνω στους μαύρους βράχους.

 

Η δυτική πλευρά του νησιού, στο Τόμσονς Γουντ, φιλοξενεί κοντά στην ακτή μια σειρά από βραχονησίδες όπου φωλιάζουν τα θαλασσοπούλια. Το θέαμα σε κάθε στροφή του δρόμου γίνεται όλο και πιο εντυπωσιακό.

 

Στην κορυφή του βουνού δεσπόζει το καλοδιατηρημένο φρούριο Φορτ Νολ και οι ριπές του αέρα, που δεν κοπάζει στα υψώματα ούτε λεπτό, θα σας βάλουν ακόμα πιο βαθιά στο κλίμα αυτού του αποκαλυπτικού νησιού με την άγρια ομορφιά.

 

Περιπλανηθείτε μέσα στην πόλη παρατηρώντας τους Αγίους. Έτσι ονομάζονται οι κάτοικοι του νησιού για συντομία. Επτά χιλιάδες Άγιοι ζουν στο νησί και κανείς δεν είναι Αγγλοσάξονας. Όλοι προέρχονται από επιμιξίες νοτίων Ινδών, Μαγλασίων της Μαδαγασκάρης και Κινέζων. Και όλα τα χαρακτηριστικά αυτών των φυλών είναι ορατά, σε άλλον περισσότερο και σε άλλον λιγότερο. Το πιο σημαντικό εδώ είναι ότι όλοι βρίσκονται ανακατεμένοι σε μια ενιαία φυλή, χωρίς επιμέρους διακρίσεις. Και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι όλοι μιλάνε αγγλικά του 18ου αιώνα, μ' εκείνο το μελωδικό ηχόχρωμα που σήμερα το συναντάς μόνο σε μικρά χωριά της κεντρικής Αγγλίας.

 

Η νήσος της Αγίας Ελένης είναι ηφαιστειογενές νησί και υπερπόντιο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου στο Νότιο Ατλαντικό Ωκεανό. Εκτός από το ομώνυμο νησί, το υπερπόντιο έδαφος περιλαμβάνει τα νησιά Ασένσιον (Αscencion) ή Νήσος Αναλήψεως, στο οποίο βρίσκεται μία από τις τρεις κεραίες (οι άλλες δύο βρίσκονται στην Ατόλλη Κουατζαλέιν και την Ατόλλη Ντιέγκο Γκαρσία) που βοηθούν στην λειτουργία του Συστήματος Παγκόσμιας Θέσης (GPS) και Τριστάν ντα Κούνια (Tristan da Cunha). Πρωτεύουσα και κύριο λιμάνι είναι το Τζέιµσταουν.

 

Η Αγία Ελένη έγινε γνωστή ως τόπος εξορίας του Ναπολέοντα, ο οποίος έζησε εκεί από το 1815 μέχρι το θάνατό του, το 1821. Το Longwood House, όπου έμεινε ο Ναπολέων, και το Sane Valley, όπου θάφτηκε, ανήκουν στη γαλλική κυβέρνηση από το 1858. Έχει έκταση 413 τετραγωνικά. χλμ. και πληθυσμό, με βάση εκτιμήσεις του 2009, 7.637 κατοίκους.

 

Οι περισσότερες ιστορικές πηγές προσδιορίζουν την ανακάλυψη του νησιού στις 21 Μαΐου του 1502 από τον Ισπανό θαλασσοπόρο Ζοάο ντα Νόβα κατά το ταξίδι επιστροφής του από την Ινδία. Η ονομασία αποδίδεται στην Αγία Ελένη της Κωνσταντινούπολης. Μία άλλη άποψη αναφέρει ότι το νησί ανακαλύφθηκε στις 30 Ιουλίου του 1503 από μία μοίρα πλοίων με διοικητή τον Εστεβάο ντα Γκάμα, αποδίδοντας στον ντα Νόβα την ανακάλυψη του νησιού Τριστάν ντα Κούνα. Οι Πορτογάλοι βρήκαν το ακατοίκητο νησί χωρίς δέντρα και πόσιμο νερό, ενώ εισήγαγαν ζώα (κυρίως κατσίκες), οπωροφόρα και λαχανικά, κατασκεύασαν μία εκκλησία και ένα ή δύο σπίτια, και άφησαν εκεί τους άρρωστους ναύτες τους, για να επιστρέψουν αργότερα στην Πορτογαλία. Οι έποικοι παρέμειναν αλλά δεν κατασκεύασαν κάποιο μόνιμο οικισμό. Το νησί απέκτησε ιδιαίτερη σημασία ως σημείο ανεφοδιασμού κατά την επιστροφή από την Ασία, καθώς βρίσκεται στη ζώνη των αληγών ανέμων που οδηγούσαν τα πλοία από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας στο νότιο Ατλαντικό.

 

Ο Τόμας Κάβεντις έγινε ο πρώτος Άγγλος που επισκέφτηκε το νησί, σε μια αποτυχημένη αποστολή το 1591. Οι Ολλανδοί διεκδίκησαν το νησί το 1645-1659 και αργότερα το 1673, αλλά τελικά, μετά την επέμβαση του Αγγλικού Ναυτικού, το νησί αποδόθηκε στην Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών από τον Κάρολο Β' της Αγγλίας. Το 1999 και αργότερα το 2005, η Βρετανική Κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια κατασκευής αεροδρομίου στην Αγία Ελένη, για να τονώσει την οικονομία και να μειώσει την εξάρτηση από τη ναυσιπλοΐα.

 

Υπάρχει η διαδεδομένη άποψη ότι οι Πορτογάλοι κατάφεραν να κρατήσουν την ύπαρξη του νησιού μυστική μέχρι σχεδόν το τέλος του 16ου αιώνα, αν και τόσο η θέση όσο και το όνομα του αναφέρονται σε ένα Ολλανδικό βιβλίο του 1508, στο οποίο περιγράφεται μία Πορτογαλική αποστολή του Φρανσίσκο ντε Αλμέιντα στις Ανατολικές Ινδίες. Επίσης, ο Λόπο Χόμεμ Ρέινεϊς αναφέρει τις θέσεις της Αγίας Ελένης και του νησιού Ασένσιον (ή Νήσος Αναλήψεως) στον παγκόσμιο Άτλαντα του 1519.

 

Οι πρώτοι μόνιμοι κάτοικοι ήταν Πορτογάλοι, ενώ το νησί είχε δεχθεί σταδιακά τις επισκέψεις Άγγλων, Ισπανών και Ολλανδών εξερευνητών, με συνέπεια η θέση του να γίνει γνωστή στις αποικιοκρατικές δυνάμεις της εποχής. Οι Πορτογάλοι και οι Ισπανοί σταμάτησαν τους τακτικούς ανεφοδιασμούς στο νησί, καθώς άρχισαν να χρησιμοποιούν λιμάνια τους κατά μήκος των αποικιών τους στις ακτές της δυτικής Αφρικής, αλλά και επειδή δέχονταν επιθέσεις τόσο στα πλοία τους, αλλά και στις εγκαταστάσεις, την εκκλησία, την κτηνοτροφία και τις φυτείες του νησιού, κυρίως από Ολλανδούς και Άγγλους ποντοπόρους. Το 1633, η Ολλανδία ανακοίνωσε επίσημα τα δικαιώματά της στην Αγία Ελένη, αν και το νησί δεν είχε ποτέ καταληφθεί, οχυρωθεί ή είχε μόνιμους κατοίκους. Μέχρι το 1651 όμως, οι Ολλανδοί σταμάτησαν να χρησιμοποιούν το νησί για μεταστάθμευση, καθώς προτίμησαν την πλούσια αποικία που ίδρυσαν στο Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.

 

Ο πληθυσμός της Αγίας Ελένης αποτελείται κυρίως από πολίτες βρετανικής καταγωγής -από μετανάστες και στρατιώτες-, αλλά και απόγονους σκλάβων που μεταφέρθηκαν με την ίδρυση της αποικίας, αρχικά από την Αφρική (Πράσινο Ακρωτήριο, Χρυσή Ακτή και δυτική ακτή της Αφρικής), αλλά και στη συνέχεια από την Ινδία και τη Μαδαγασκάρη. Η εισαγωγή σκλάβων σταμάτησε λόγω του αυξημένου ποσοστού τους στον πληθυσμό το 1792. Το νησί αποικήθηκε από τους Βρετανούς πρώτη φορά το 1659. Το 1804 η Αγία Ελένη έγινε η έδρα της Βρετανικής μοίρας της δυτικής Αφρικής, για την παρεμπόδιση της εξαγωγής σκλάβων στη Βραζιλία, με συνέπεια την απελευθέρωση αρκετών χιλιάδων σκλάβων στο νησί. Σχεδόν όλοι ήταν Αφρικανοί και περίπου 500 παρέμειναν εκεί, ενώ οι υπόλοιποι σταδιακά στάλθηκαν στις δυτικές Ινδίες και το Κέιπ Τάουν και τελικά στη Σιέρα Λεόνε. Επίσης, μετανάστες από την Κίνα μεταφέρθηκαν στο νησί από το 1810 με κορύφωση του ρεύματος το 1818. Μετά την επαναφορά του Στέμματος στη Βρετανία το 1834, οι περισσότεροι επαναπατρίστηκαν, αν και αρκετοί μεταφέρθηκαν στη Νότια Αφρική. Αντίστοιχα, στο νησί βρέθηκαν και λίγοι Ινδοί, κύρια απασχολούμενοι σε λιμενικές εργασίες.

 

Ο χριστιανισμός έχει βαθιές ρίζες στην Αγία Ελένη και έχει παίξει έναν συμβολικό ρόλο στην τοπική κοινωνία. Η πλειοψηφία των κατοίκων ανήκουν στην Εκκλησία της Αγγλίας, μέλη της επισκοπής της Αγίας Ελένης, η οποία περιλαμβάνει και το νησί Ασενσιόν (ή Νήσο Αναλήψεως). Έδρα της επισκοπής είναι το νησί της Αγίας Ελένης. Το 2009 συμπληρώθηκαν 150 χρόνια από την ίδρυση της επισκοπής. Στο νησί στην πορεία των χρόνων είχαν συνεχή παρουσία και άλλα χριστιανικά δόγματα, όπως η Καθολική Εκκλησία από το 1852, ο Στρατός της Σωτηρίας από το 1886, η Εκκλησία των Βαπτιστών από το 1845, καθώς και πρόσφατα η Εκκλησία των Αντβεντιστών της Έβδομης Ημέρας, οι Μάρτυρες του Ιεχωβά και η Νέα Αποστολική Εκκλησία. Ο Μπαχαϊσμός, ως νεότερη θρησκεία, έχει παρουσία επίσης στο νησί από το 1954.

 

Το αρχιπέλαγος Τριστάν ντα Κούνια, το οποίο κατοικείται από το 1815 και ανήκει διοικητικά στην Αγία Ελένη, έχει πληθυσμό μικρότερο από 300 κατοίκους, κυρίως με ρίζες από τη Βρετανία, την Ιταλία, αλλά και την ίδια την Αγία Ελένη. Ο χριστιανισμός είναι η κύρια θρησκεία, με επικρατέστερη την Εκκλησία της Αγγλίας και την Καθολική Εκκλησία.

 

Το νησί Ασένσιον (ή Νήσος Αναλήψεως) δεν έχει μόνιμους κατοίκους, αλλά κατοικείται από μεταβαλλόμενο πληθυσμό περίπου 1.000 ατόμων, μέλη των στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ και της Βρετανίας, καθώς και πολιτικό προσωπικό, που απασχολούνται στην Αγγλοαμερικανική αεροπορική βάση, μαζί με τις οικογένειές τους, αλλά και προσωπικό των κυβερνητικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών της Βρετανίας.

 

Οι πολίτες της Αγίας Ελένης και των άλλων νησιών της διοικητικής επικράτειάς της έχουν την υπηκοότητα των Βρετανικών Υπεράκτιων Περιοχών, ενώ από το 2002 έχουν παράλληλα και τη Βρετανική υπηκοότητα.

 

Μετά την περίοδο του Ναπολέοντα στο νησί, διαδοχικές εξάρσεις ανεργίας έχουν οδηγήσει σε μετανάστευση των κατοίκων κυρίως προς τη Μεγάλη Βρετανία, τη Νότια Αφρική, και παλαιότερα προς την Αυστραλία. Σήμερα, καταγράφεται αντίστοιχη κίνηση προς το γειτονικό νησί Ασένσιον (ή Νήσος Αναλήψεως) λόγω της στρατιωτικής βάσης, στα νησιά Φόκλαντ μετά τον ομώνυμο πόλεμο, αλλά και στη Βρετανία.

 

Η Αγία Ελένη παραμένει μία από τις περιοχές του κόσμου χωρίς κανένα καταγεγραμμένο κρούσμα AIDS (ορμάτε ελεύθερα και άφοβα). Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2009 τα 78,44 χρόνια (75,52 χρόνια οι άνδρες και 81,5 οι γυναίκες). Τα έχουμε πει αυτά, να μην επαναλαμβανόμαστε. Παντού στον κόσμο οι γυναίκες ζουν περισσότερο από τους άντρες. Η διαφορά των χρόνων επιβίωσης έγκειται μάλλον στην… υπομονή. Οι γυναίκες αντέχουν περισσότερο τους άντρες δίπλα τους απ' όσο αντέχουν εκείνοι τις γυναίκες και γι' αυτό οι άντρες φροντίζουν να την κοπανήσουν μια ώρα αρχύτερα :-)

 

Το κλίμα είναι υποτροπικό, με την θερμοκρασία στις ακτές να ποικίλλει από 20-31°C, και περίπου 10 βαθμούς χαμηλότερα στο ψηλότερο σημείο. Βροχοπτώσεις μπορεί να συμβούν ανά πάσα στιγμή του έτους, αλλά είναι βαρύτερες μεταξύ Γενάρη και Απρίλη.

 

Αυτά… Να περάσετε καλά και να προσέχετε… Τώρα, πόσο θα μείνουμε εδώ, πότε θα φύγουμε, είναι κάτι που θα μας το δείξει ο καιρός… Κάποια μέρα, κάποια εβδομάδα, κάποιο μήνα, κάποια εποχή, θα σηκώσουμε άγκυρα και θα συνεχίσουμε το ταξίδι μας… Δεν έχουμε σκοπό να γίνουμε άγιοι κι εμείς… Δεν μας ταιριάζει άλλωστε κάτι τέτοιο… Καλή διαμονή σε όλο το τσούρμο της συμφοράς :-)

 

Από το Πράσινο Ακρωτήρι στην Αγία Ελένη

Οδοιπόρος

Πάντα πίστευα ότι ο αποχρωματισμός είναι της ίδιας αξίας με τον χρωματισμό, αν και συνήθως δεν συνοδεύονται από την ίδια διάθεση…

S.O.

Σε χρώμα ιβουάρ

Για κάθε χαμένη λέξη μας κάποιος φέρει την ευθύνη. Και, ίσως, κάποιος να δικαιούται να διεκδικήσει κάθε κερδισμένη…

S.O.

Σαν πυρετός

Μια-δυο στο σφυγμό. Πότε πίθηκος, πότε άνθρωπος. Πότε ληστής και πότε γητευτής. Μια-δυο στο ρυθμό. Γκρεμίζω τους στύλους, ορθώνω τους μύθους.
Μια-δυο στον πηλό. Αίγαγρος στην κορυφογραμμή και θεριστής στον κάμπο. Σιχάθηκα αυτή τη λάσπη της γενιάς μου, ορμάω στα χαλάσματα να γκρεμίσω ό,τι απομένει όρθιο. Τα υλικά ήταν σκάρτα. Θέλω να τα ξαναχτίσω όλα από την αρχή.
Μια-δυο στον αφρό. Ό,τι χάνουμε δεν ξαναβρίσκεται, ό,τι βρίσκουμε δεν περισσεύει.
Γυρίζω, ελπίζω, νανουρίζω, μακαρίζω, ανθίζω. Δρυοκολάπτης χτυπάει την πόρτα της βελανιδιάς μου. Τοκ-τοκ. Μια-δυο.
Μια-δυο στο χορό. Ζεϊμπέκικος ρυθμός ακατάλυτος. Σηκώνομαι, χτυπώ, τις μύτες ακουμπώ, πάλι ψηλά, κάτω στο λεπτό. Μια-δυο. Σε ζητώ.
Αφουγκράζομαι. Μια; Δυο; Ούτε ξέρω. Μα, δεν το συζητώ, χάνω το σκοπό.
Αφήνω το μονοπάτι με τις κουκουναριές και στρέφομαι κατά τους λόφους. Ανοίγω το βήμα, τραγουδώ. Έρωτας, σπονδή, θάνατος.
Στον ουρανό μια βυσσινιά χαραμάδα σβήνει επιδέξια προς το μωβ της. Ακολουθεί ανάμνηση. Μη την κοιτάς, ξαγρυπνάει.
Μια-δυο στον πηγαιμό. Ό,τι αξίζει θα ανθίσει, ό,τι γέρασε θα βασιλέψει.
Στο βουνό! Γρήγορα στο βουνό! Μια δρασκελιά για τον ουρανό. Να, πιάνω το γαλανό, είναι γυμνό σαν μωρό που περνάει το σπήλαιο προς τον έξω κόσμο.
Μια-δυο. Σε φιλώ. Πότε πίθηκος, πότε άνθρωπος. Κι αν ξέμεινα να φυλώ Θερμοπύλες, στην Ιεριχώ σαλπίζουν τον ερχομό. Άρατε πύλας!

S.O.

Γιορτή στο σεληνόφως

Κάτω από το φως του φεγγαριού θα γιορτάσουμε απόψε. Σε ένα μέρος μαγευτικό. Στην παραλία του Φόγκο, ακριβώς κάτω από το ηφαίστειο. Ο αγαπημένος φίλος που θα μας συντροφέψει με τις μουσικές του ήρθε από την Αμερική με μοναδική του αποσκευή την κιθάρα του. Roni Benise. Είναι μια υπέροχη βραδιά η αποψινή. Το φεγγάρι από εκεί ψηλά μας χαμογελάει και μας κλείνει πονηρά το μάτι. Ας ξαπλώσουμε γύρω από τη φωτιά που καίει στην αμμουδιά και ας αφεθούμε στις νότες της κιθάρας και στο γλυκό μουρμουρητό της θάλασσας. Στον πρόχειρο μπουφέ που υπάρχει πιο πίσω θα βρείτε ό,τι ποτό τραβάει η όρεξή σας καθώς και παγάκια και ποτήρια. Όποιος πεινάει ας πάρει το τόξο τους και ας πάει για κυνήγι. Φωτιά έχουμε αναμμένη. Σιγά να μη σας είχα και φαγητό με τέτοια κρίση. Τρεις μήνες έχουμε να κάνουμε ρεσάλτο. Καλή μας διασκέδαση…
 

Περνάμε καλά; Ας το ελπίσουμε…

Δεν ξέρω γιατί αλλά η αποψινή βραδιά κάτι μου κάνει… Λίγο το φεγγάρι, λίγο η θάλασσα, λίγο η κιθάρα…Θυμάμαι και τα λόγια ενός αγαπημένου επισκέπτη που δεν τα κατάφερε να γίνει ταξιδευτής αλλά εμάς κατάφερε να μας ταξιδέψει αρκετές φορές…

"Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία, αλλά δε μπορώ να κάνω το ταξίδι σας.
Είμαι επισκέπτης.
Το κάθε τι που αγγίζω με πονάει πραγματικά.
Κι έπειτα, δε μου ανήκει.
Όλο και κάποιος βρίσκεται να πει ''δικό μου είναι".
Εγώ δεν έχω τίποτε δικό μου, είχα πει κάποτε με υπεροψία.
Τώρα καταλαβαίνω πως το τίποτε είναι τίποτε.
Ότι δεν έχω, καν, όνομα.
Και πρέπει να γυρεύω ένα κάθε τόσο.
Δώστε μου ένα μέρος να κοιτάζω. Ξεχάστε με στη θάλασσα.
Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία"

Θόδωρος Αγγελόπουλος
 

Θεάματα αλλά χωρίς άρτο...

Μα τι στο καλό συμβαίνει σήμερα; Από το πρωί "παλεύω" με τον Καζαντζάκη…

"Μην καταδέχεσαι να ρωτάς: "Θα νικήσουμε; Θα νικηθούμε;" Πολέμα!"
 

Έλα να ανεβαίνουμε… Για κουνηθείτε να μη σκουριάσετε με τόσα ξύδια που ρίχνετε μέσα σας…
 

Τηλεμεταφορά… Για λίγο… Σε άλλη γη, σε άλλα μέρη… Κι εκεί ακούνε μουσική… Κι εκεί χορεύουν… Κι εκεί ερωτεύονται… Όπως παντού…
 

Άλλη μια τηλεμεταφορά και τελειώνουμε με δαύτες… Έτσι, για να γαληνέψουν λιγάκι της ψυχής μας τα ανήμερα… Και φυσικά, δεν μπορώ, με σπρώχνει το δαιμόνιο μέσα μου… Μου βγάζει μαζί με τα εσώψυχα και μια γουλιά από το νάμα του μεγάλου μας ασυμβίβαστου…

"Είπα στη μυγδαλιά: "Αδερφή, μίλησέ μου για το Θεό". Κι η μυγδαλιά άνθισε"
 

Mi amor…

"Ό,τι έγραψα ή έπραξα γράφτηκε και πράχτηκε απάνω στο νερό και χάθηκε"

Νίκος Καζαντζάκης
 

Η μέρα άλλαξε. Η χτεσινή γέρασε και έσβησε απότομα. Η καινούρια κλαψουρίζει παραπονιάρικα ψάχνοντας τη ρώγα του κόσμου για να βυζάξει. Ελπίζω ο Roni να σας έκανε καλή συντροφιά. Από την ίδια συνομοταξία πειρατών είναι κι αυτός και μας ξενάγησε σε ένα μουσικό ταξίδι ανά τον κόσμο… Θα μας αφήσει με μια υπερπαραγωγή που μιλάει για κάποιες νύχτες της φωτιάς. Σαν την αποψινή... Αύριο ξεκινάω για ένα ταξίδι στα γύρω βουνά. Θέλω να κοιτάξω το ηφαίστειο κατευθείαν μέσα στην καρδιά του. Θα τα ξαναπούμε σύντομα…

Καλημέρα και καλή σας εβδομάδα…

Πράσινο Ακρωτήρι (Cabo Verde)

Το κεντρικό πανί μας το έκαναν κουρέλια οι δυνατοί άνεμοι που σηκώθηκαν απότομα και έτσι αναγκαστήκαμε να αγκυροβολήσουμε για μερικές μέρες μέχρι να μπορέσουμε να το επισκευάσουμε. Ευτυχώς που το πλήρωμα τα καταφέρνει καλά στο ράψιμο των καραβόπανων και έτσι σηκώσαμε πάλι τα πανιά και συνεχίσαμε την πορεία μας.

 

Σε λίγες ώρες φτάνουμε στο Πράσινο Ακρωτήρι. Θα δέσουμε στο γραφικό λιμανάκι του Σάο Νικολάου. Το κλίμα εδώ είναι ξηρό τροπικό, με ανέμους από τον Νοέμβριο ως τον Ιούλιο και δροσερές νύχτες από τον Ιανουάριο ως τον Μάρτιο. Η μέση θερμοκρασία φτάνει τους 24 βαθμούς στα ηπειρωτικά και τους 23 στις παραθαλάσσιες περιοχές. Από τον Δεκέμβριο ως τον Μάιο έχει πιο πολλή δροσιά. Προστατευθείτε από την ελονοσία, τη χολέρα, την ηπατίτιδα Α και Β.

 

Τα νησιά του Πράσινου Ακρωτηρίου αποτελούν τη συνέχεια της Σαχάρας, της προερημικής περιοχής της, γνωστής με το όνομα Σάχελ, στη Δυτική Αφρική. Ανήκουν εξ ολοκλήρου στην Αφρική, όπως το επιβεβαιώνουν και οι άνθρωποι των γραμμάτων τους, μεταξύ των οποίων και ο συγγραφέας Germano Almeida: "Le Cap Vert a souvent ete accuse de ne pas etre ou de ne pas vouloir etre africain. C' est que la question etait mal posee" ("Το Πράσινο Ακρωτήρι συχνά κατηγορήθηκε πως δεν είναι ή δεν θέλει να είναι αφρικανικό. Κι αυτό γιατί η ερώτηση δεν τέθηκε σωστά").

 

Το Cabo Verde έχει έκταση 4.033 km² και ο πληθυσμός του είναι 516.100 κάτοικοι. Το όνομα της πρωτεύουσας είναι Πράια. Το Πράσινο Ακρωτήρι διαιρείται σε 22 δήμους (concelhos) και περαιτέρω σε 32 ενορίες (freguesias). Το νησί βρίσκεται στην περιοχή Μακαρονησία (αποτελείται από δέκα νησιά και άλλα πιο μικρά νησιά) στα βόρεια του Ατλαντικού Ωκεανού. Τα μέχρι πρότινος ακατοίκητα νησιά ανακαλύφθηκαν και εποικίστηκαν από τους Πορτογάλους τον 15ο αιώνα. Η χώρα πήρε την ονομασία της από το Cap-Vert (που σημαίνει Πράσινο Ακρωτήριο), σήμερα στη Σενεγάλη, στο δυτικότερο άκρο της ηπειρωτικής Αφρικής. Το νησί ήταν ακατοίκητο (χρησιμοποιείτο από αλιείς της Σενεγάλης) όταν έφτασαν οι Πορτογάλοι το 1456 και έγινε τμήμα της Αυτοκρατορίας τους (η προσάρτηση έγινε το 1495). Σημαντική υδάτινη οδός, εξαιτίας της γεωγραφικής θέσης του, το Πράσινο Ακρωτήριο αποτέλεσε επίσης τόπο με φυτείες ζαχαροκάλαμου και έπειτα σημαντικό κέντρο δουλεμπορίου. Η δουλεία καταργήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. Το 1951 η χώρα έγινε υπερπόντια επαρχία της Πορτογαλίας. Το 1975, στις 5 Ιουλίου, απέκτησε την ανεξαρτησία του. Το 70% του πληθυσμού είναι Κρεολοί και το υπόλοιπο είναι Αφρικανοί. Πολύ μικρό ποσοστό είναι Ευρωπαίοι (Ολλανδοί, Άγγλοι, Γάλλοι κ.λπ.). Οι περισσότεροι κάτοικοι είναι Χριστιανοί. Η θρησκεία τους είναι Ρωμαιοκαθολική (90%), με αρκετούς να ανήκουν στο προτεσταντικό δόγμα και μία μερίδα να ακολουθεί τις ανιμιστικές δοξασίες. Λίγοι ακολουθούν την Πίστη Μπαχάι, τον Βουδισμό και το Ισλάμ. Η επίσημη γλώσσα είναι η πορτογαλική, ενώ ομιλείται ως εθνική γλώσσα η Κρεολική (κριούλο), η οποία αποτελεί κράμα πορτογαλικών και δυτικοαφρικανικών στοιχείων. Οι ηφαιστειακές εκρήξεις του Φόγκο (όπως αυτή του 1680) και οι επιδημίες, δεν άφησαν περιθώρια για αύξηση του πληθυσμού. Ωστόσο, το προσδόκιμο ζωής είναι σήμερα ένα από τα υψηλότερα της Αφρικής, στα 74 χρόνια στις γυναίκες και στα 67 στους άνδρες (μα παντού να ζουν περισσότερο οι γυναίκες; περίεργο…). Οι σημαντικότερες πόλεις της χώρας, εκτός από την Πράια, είναι η Μιντέλο (στο Σάο Βισέντε) και η Σάο Φιλίπε. Στον τομέα του πολιτισμού η χώρα μπορεί να καυχιέται για τη μουσική της παράδοση, η οποία επηρεάστηκε από τα πορτογαλικά "φάντος". Έτσι, το είδος της μελαγχολικής μουσικής μόρνα εκφράζει την έντονη μελαγχολία, γνωστή ως "Sodade". Το ομώνυμο τραγούδι της "ξυπόλητης ντίβας" Σεζάρια Έβορα καταδεικνύει αυτό το μουσικό είδος. Η Έβορα αποτέλεσε την καλύτερη πρέσβειρα για τη μουσική και τον πολιτισμό της νησιωτικής χώρας, καθώς από το 1988 έως το θάνατό της το 2011, έκανε διεθνή καριέρα.

 

Το Σάο Νικολάου, όπως και τα άλλα νησιά του Cabo Verde, κατοικήθηκαν για πρώτη φορά τον 15^ο αιώνα, με την ανακάλυψή τους από τον Πορτογάλο Diego Gomes, το 1460. Πρωτεύουσά του είναι η Vila da Ribeira Brava, μια πόλη περικυκλωμένη από βουνά, με επίνειο το πανέμορφο λιμανάκι Pregica. Κατά την περίοδο του σκλαβοπάζαρου υπήρξε αποθήκη για τους μαύρους που αγοράστηκαν στις αφρικανικές ακτές, για να ισχυροποιηθούν οι άποικοι και για να κατοικηθούν πιο εύκολα τα έρημα νησιά. Οι άποικοι μάλιστα επιδίδονταν στην εκπαίδευση των σκλάβων, γεγονός που αύξανε την αξία τους στις αγορές όπου θα τους πουλούσαν. Τον 19^ο αιώνα το Σάο Νικολάου διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη θαλάσσια εκμετάλλευση του Cabo Verde. Η ελονοσία που έπληττε το νησί Σαντιάγκο, καθ' ότι βρισκόταν πιο κοντά στις αφρικανικές ακτές, έκανε το Σάο Νικολάου το επίκεντρο του αρχιπελάγους. Η Καθολική Εκκλησία ιδρύει το 1866 το πρώτο γυμνάσιο-λύκειο στο Cabo Verde, το φημισμένο Seminaire-Lycee. Επί 50 χρόνια το Seminaire εκπαίδευε μαθητές απ' όλα τα γύρω νησιά μέσα από μια επταετή φοίτηση: πέντε χρόνια για γενικές σπουδές και δύο χρόνια για θεολογία.

 

Από το Seminaire-Lycee του Σάο Νικολάου, στα 50 χρόνια λειτουργίας του, ξεπήδησαν πολλά στελέχη που αναρριχήθηκαν τόσο στον κρατικό μηχανισμό όσο και στον ιδιωτικό τομέα του Cabo Verde. Σύμφωνα με τον Arnaldo Franca, οι Πορτογάλοι εκπαίδευαν ακόμη και εκείνους που στη συνέχεια θα προωθούσαν σε καίριες θέσεις στις υπόλοιπες αποικίες τους, ιδιαίτερα στη Γουινέα και στην Ανγκόλα. Το Σάο Νικολάου υπήρξε η γενέτειρα μεγάλων συγγραφέων του Cabo Verde, όπως ο Jose Lopes, πατριάρχης των γραμμάτων, που άφησε παρακαταθήκη ένα συγκλονιστικό ποιητικό έργο και ο οποίος φοίτησε και αυτός στο Seminaire-Lycee. Επίσης ο Baltazar Lopes, ποιητής και συγγραφέας γνωστός παγκοσμίως με το έργο του "Chiquinho". Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα, 50 χρόνια μετά την έκδοσή του, παραμένει το μεγαλύτερο μυθιστορηματικό έργο της λογοτεχνίας του Cabo Verde ("Decouverte des iles du Cap Vert", Archives Historiques Nationales, edition Praia - Sepia, Paris 1998). Άλλοι ποιητές και πεζογράφοι του Σάο Νικολάου είναι και οι Pedro Corsino Azevedo, Gabriel Mariano και Leopoldina Barreto.

 

Το Σάο Νικολάου δεν συγκαταλέγεται στους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς του Cabo Verde. Το Σαλ με τις αμμουδερές παραλίες και τo Φόγκο με το ηφαίστειο αποτελούν τους κυριότερους πόλους έλξης της ευρύτερης περιοχής. Όμως για τον πραγματικό ταξιδευτή το Σάο Νικολάου θα αποδειχτεί ένας ιδιαίτερος προορισμός που θα μείνει χαραγμένος για πάντα στη μνήμη του. Γύρω-γύρω πανύψηλα βουνά, χαμένα στα σύννεφα, γεμάτα από διάσπαρτα σπίτια. Μαγευτικές διαδρομές από την πρωτεύουσα Ribeira Brava ως τα ψαροχώρια Pregica και Tarafal. Ελικοειδή καλντερίμια που διασχίζουν την έρημο αλλά και τα καλλιεργημένα κομμάτια γης, περνώντας δίπλα από κάτασπρα ξωκλήσια και τέλος άνθρωποι ζεστοί και πρόσχαροι, χαράζουν στη μνήμη των ταξιδευτών τις πιο ανεξίτηλες εικόνες.

 

Η πρωτεύουσα του νησιού Ribeira Brava, βρίσκεται κυκλωμένη από ψηλές αλλά και χαμηλότερες κορφές οι οποίες αποτελούν τμήμα ενός πολύ ιδιαίτερου σχηματικά βουνού το οποίο ορθώνεται πάνω από την πόλη. Έχει όλους κι όλους 11 χιλιάδες κατοίκους και παρόλο που η θάλασσα απέχει μόλις επτά χιλιόμετρα δεν διατηρεί σχεδόν κανένα νησιωτικό στοιχείο. Τα σπίτια έχουν όλα κεραμοσκεπές και τα δρομάκια δεν είναι παρά πολύ στενά καλντερίμια με γραφικά φανάρια στο πλάι που συνθέτουν μια πολύ όμορφη εικόνα. Οι κάτοικοι, όλοι άνθρωποι του βουνού, βρίσκονται πάντα με ένα ζεστό χαμόγελο στα χείλη και είναι λίγο πιο ανοικτοί στο χρώμα σε σχέση με αυτούς του Σαντιάγκο.

 

Οι συγκοινωνίες στο Cabo Verde λειτουργούν βάση της πληρότητας των οχημάτων και όχι με τακτό ωράριο. Στην αγορά της Ribeira Brava θα συναντήσετε ανθρώπους -κυρίως γυναίκες- που έρχονται για να πουλήσουν ψάρια, βότανα και φρούτα. Και μπορεί να τους διακρίνεται να έχουν σκαμμένα πρόσωπα, όμως η ψυχή τους ξεχειλίζει από γλυκύτητα. Εμπιστευτείτε τους…

 

Οι μετακινήσεις στα υπόλοιπα νησιά θα γίνουνε με τα πλωτά μέσα που υπάρχουν σε κάθε ένα από αυτά. Το καράβι μας δεν θα μετακινηθεί από εδώ μέχρι να φύγουμε για άλλο προορισμό, οπότε η αναχώρηση θα γίνει από το ίδιο λιμάνι που θα δέσουμε φτάνοντας. Τα σημεία διασκέδασης θα τα βρείτε μόνοι σας. Υπάρχουν πάντως αρκετά και για κάθε γούστο. Έχουμε καιρό να πατήσουμε στεριά, γι' αυτό μπορείτε να ξεδώσετε μέχρι τελικής πτώσης. Καλή διαμονή…

 

p.s. Ένα από τα προσεχή βράδια θα έχουμε πάρτυ στην παραλία, όπως είχα υποσχεθεί…

Νεροποντή

"Ξέρεις, κάθε ταξίδι ανοίγεται στα περιστέρια
όλος ο κόσμος ακουμπάει στη θάλασσα και τη στεριά
Θα πιάσουμε το σύννεφο, θα βγούμε από το χρόνο
καθώς η μέρα χωρίζει απ' το κορμί σου
σαν ευχή πάνω από τα ηλιοτρόπια"

"Προσανατολισμοί" Οδυσσέας Ελύτης

Φλόριντα

America-America! Florida. Palm Bay… Η άγκυρα σκάλωσε για τα καλά στο βυθό. Η βάρκα έχει κατέβει. Τρελά πειρατόνια μου μπορείτε να ξαμοληθείτε επιτέλους σε στέρεο έδαφος. Πλυθείτε, σενιαριστείτε, παρφουμαριστείτε, πηγαίνετε στα κομμωτήρια και στα κουρεία σας, ψωνίστε, φάτε, πιείτε, διασκεδάστε, κάντε ό,τι σας είχε λείψει τόσο καιρό μέσα στη θάλασσα. Εγώ θα πάω να φροντίσω για τις προμήθειες και θα έρθω μετά να σας βρω…

Πληροφορίες για το μέρος δεν χρειάζονται αυτή τη φορά. Είναι πασίγνωστο σε όλους σας. Αν όμως έχετε τίποτα απορίες και ερωτήσεις, ξέρετε εσείς. Στην ξεναγό μας J Καλή διαμονή…

Τροπική καταιγίδα

Η μόνη αλήθεια

Στίχοι: Παρασκευάς Καρασούλος
Μουσική: Γιώργος Ανδρέου
Ερμηνεία: Αλκίνοος Ιωαννίδης

"Τ' αστέρια που μετρήσαμε να πέφτουνε στη γη
είναι οι μύθοι που είδαμε να σβήνουν στο σκοτάδι
χρόνια πορείες παράλληλες που ζήσαμε μαζί
σαν στρατιωτάκια τα 'στησε η νύχτα στο σημάδι.

Όλα αλλιώς περπάτησαν, ποιος να το φανταστεί
δίχως σενάριο τελικά το έργο αυτού του κόσμου
κι όσοι σκηνοθετήσαμε μιαν άλλη του εκδοχή
ο χρόνος μάς παράτησε στα απόμερα του δρόμου.

Η μόνη αλήθεια που ένοιωσα ν' αντέχει στη βροχή
αυτή η φιλία που άπλωσε και γέμισε τα χρόνια
αυτός ο μύθος που έντυσε των δύο μας την ζωή
σαν άνοιξη που σώσαμε στον πιο βαρύ χειμώνα.

Σ' ένα ταξίδι αδιάκοπο ο κόσμος προχωρά
σαν καραβάνια τα όνειρα την έρημο διασχίζουν
αδύναμα κι ευάλωτα στου χρόνου τη φθορά
μόνο τα αισθήματα μπορούν βυθούς να καθρεφτίζουν"

Από άμμο και χιόνι

“Δεν μπορείς να ανακαλύψεις νέους ωκεανούς αν δεν έχεις το κουράγιο να χάσεις την ακτή από τα μάτια σου”…

Πλάτων

Στη βουή τού μύθου

 

Τα χέρια

 

"Τα μάτια αν κλείσω βρίσκομαι σ' ένα μεγάλον ίσκιο

το χρώμα της αυγής το αισθάνομαι στα δάχτυλά σου.

Ξέχασε το ψέμα που σε βοήθησε να ζήσεις

γύμνωσε τα πόδια σου, γύμνωσε τα μάτια σου,

μας μένουν λίγα πράγματα όταν γυμνωθούμε

αλλά τα βλέπουμε στο τέλος πιστά.

Τα μάτια αν κλείσω βρίσκομαι πάντα σ' ένα μονοπάτι,

τ' αυλάκια χαλασμένα δεξιά κι αριστερά, στην άκρη

το σπίτι με γυαλιά που το χτυπάει ο ήλιος, άδειο.

Σκέφτηκα τα δάχτυλά σου να χτυπούν τα τζάμια

σκέφτηκα την καρδιά σου να χτυπά πίσω απ' τα τζάμια

και πόσα λίγα πράγματα χωρίζουν έναν άνθρωπο

που δεν τα ξεπερνά.

Δεν ξέρεις τίποτα γιατί κοίταξες τον ήλιο.

Το αίμα σου στάλαξε στα μαύρα φύλλα της δάφνης

τ' αηδόνι, περασμένες νύχτες, μάρμαρα στο φεγγάρι

και στο ποτάμι το 'συρα κι έβαψε το ποτάμι.

Συλλογίζομαι, όταν συλλογίζομαι, συλλογίζομαι

τις φλέβες μου και το μυστήριο των χεριών σου που οδηγούν

κατεβαίνοντας προσεχτικά σκαλοπάτι το σκαλοπάτι.

Τα μάτια αν κλείσω βρίσκομαι σ' έναν μεγάλο κήπο"

 

Γιώργος Σεφέρης